Johanneshoeve

Evacuatie en vernieling boerderij Al meteen na het melken in de ochtend op 10 mei 1940 kwam op De Johanneshoeve de aanzegging dat zoon Jan van den Berg (1921) moest vertrekken met de koeien. Van vrijwel elke boerderij kwamen er ook één, soms twee koedrijvers mee, dat kon een zoon zijn of een knecht. De […]

Evacuatie en vernieling boerderij

Al meteen na het melken in de ochtend op 10 mei 1940 kwam op De Johanneshoeve de aanzegging dat zoon Jan van den Berg (1921) moest vertrekken met de koeien. Van vrijwel elke boerderij kwamen er ook één, soms twee koedrijvers mee, dat kon een zoon zijn of een knecht. De koeien van de omliggende boerderijen werden gezamenlijk richting de Hessenweg gedreven en van alle boerderijen waar ze langs kwamen sloten koppels koeien aan. Het groeide uit tot een enorme kudde van ongeveer duizend dieren. Het was de bedoeling dat de koeien naar Kruishaar, ten noordoosten van Nijkerk, zouden lopen, vanwaar ze naar de haven gebracht zouden worden om uiteindelijk naar veiliger oorden te worden verscheept.De familie Van den Berg werd die ochtend uit elkaar gerukt. Moeder Mie was nog maar een paar dagen geleden ontslagen uit het ziekenhuis waar zij een operatie had ondergaan. Zij werd daarom met een ziekenwagen opgehaald. Dit was allemaal al geregeld want op last van de overheid hielden huisartsen dagelijks lijsten bij met namen van patiënten die – ingeval van evacuatie – met een luxe auto dan wel met een ziekenwagen naar de opstapplaatsen vervoerd moesten worden. De ziekenwagen was er ongeveer op het moment waarop Jan met de koeien weg moest. Ze hebben elkaar geen gedag meer kunnen zeggen, alles ging heel erg snel. Jan moest direct in actie komen; de koeien moesten de straat op en hij moest meteen mee. De militairen waren er ook al. Voor 10.00 uur moest het huis verlaten zijn en de waardevolle spullen eruit. Daarna zou de boerderij in brand gestoken worden. Alle boerderijen in een breedte tot vijfhonderd à duizend meter vanaf de liniedijk, werden die dag afgebrand, nodig voor verruiming van het schootsveld.Nadat moeder Mie en zoon Jan waren vertrokken, bleef vader Kees achter en zag toe hoe zijn mooie boerderij compleet met de rest van de inboedel door de Nederlandse militairen in brand gestoken werd. Hij is er tot op het laatst bij gebleven. Ook de stallen werden verbrand. De boerderijen van de buren gingen ook allemaal in vlammen op: langs de Horsterweg waren dat boerderij ’t Vliet van Hein Tolboom, De Horst van Hein Huurdeman en Midden Horst van Willem Blom. Zo ook boerderij Beekenkamp van Anton Huurdeman aan de Engweg en ’t Scham van Henk van Woudenberg. De bewoners hadden niets anders meer dan wat handbagage en een paar dekens waarmee ze de volgende dag naar hun vluchtplaats in Noord-Holland zouden worden gebracht. Alles wat was opgebouwd was verloren.

Noodwoning

Voor noodwoningen en -stallen werden houten barakken gebruikt, in dit geval afkomstig van Kamp Waterloo op de Leusderheide. Tijdens de mobilisatie waren hierin militairen ondergebracht. De noodstallen waren nog voor de winter van 1940 klaar. Deze bleken van een zodanig goede kwaliteit te zijn dat één van deze noodstallen bij de Johanneshoeve nog overeind staat. Ook de noodwóning was een prima onderkomen, die met een houtkachel heel goed warm te stoken was. Hoewel het buiten hard vroor – het werd een strenge winter, het vroor soms wel 20 graden – werd het binnen soms zo heet dat ze de deur open moesten zetten. Terwijl ze buiten de sneeuwvlokken naar beneden zagen dwarrelen, zat Jan met een paar vrienden te kaarten naast de snorrende kachel.

Wederopbouwboerderijen

Twee jaar later, in 1942, was de Johanneshoeve herbouwd. De bouw van de nieuwe boerderijen was in handen van een organisatie: Bureau Wederopbouw Boerderijen. Deze boerderijen zijn tijdens en na de bezetting allemaal gebouwd in de stijl van de Delftse School en zijn aan hun bouwstijl gemakkelijk te herkennen. Karakteristiek zijn de tuitgevels met schouderstukken, de hooidakkapellen in de zijdaken en de stalramen met dorpelventilatie. Ook hield men rekening met de vooroorlogse vormgeving. Zo heeft de architect het voorhuis van hun nieuwe boerderij weer haaks op de deel geplaatst, omdat dit vóór de oorlog ook zo was. Net als alle wederopbouwboerderijen kreeg de nieuwe boerderij de zo typerende gevelsteen met de uit de vlammen herrijzende leeuw met het jaartal van de verwoesting.

Meer informatie over deze activiteit​

Startpunt:
Meer informatie
www.ceescoenen.nl
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram